Historia transportu szynowego to okres już blisko dwustu lat. Przez ten czas technika rozwinęła się: od tramwajów konnych i parowozu „Rakieta” Stephensona do zespołów trakcyjnych szybkiej kolei TGV czy ICE, oraz nowoczesnych niskopodłogowych wagonów tramwajowych, jakie można napotkać w wielu miastach europejskich. Położenie geograficzne oraz skomplikowane dzieje Polski, w okresie ostatnich dwóch stuleci, były przyczyną dużo niższego poziomu rozwoju transportu szynowego, niż w wielu innych krajach europejskich. Zmiany polityczne i gospodarcze, jakie zachodzą w Polsce w ciągu ostatnich czternastu lat, są szansa na rozwój i unowocześnienie również i tej dziedziny gospodarki jaka jest transport. Problemy jakie są związane z finansowaniem przemian społecznych i gospodarczych dotykają również transport szynowy, którego rola jest też bardzo często nie doceniana przez osoby mające wpływ na podejmowanie istotnych decyzji polityczno-gospodarczych. W takich warunkach istotną rolę może odegrać głos różnych organizacji społecznych zrzeszających entuzjastów transportu szynowego, które mogą prowadzić akcje promujące komunikację szynową tak w społeczeństwie, jak i w kręgach decyzyjnych. Takie założenia były przyczyną powstania Stowarzyszenia Sympatyków Komunikacji Szynowej (SSKS)
SSKS jest organizacją zrzeszającą w swoich szeregach osoby, które w poprzez swoje zainteresowania, czasami także pracę zawodową są związane z tematyką szeroko pojętego transportu szynowego. Stowarzyszenie, w ramach swojej działalności realizuje różne działania związane z problematyką transportu szynowego:
· propagowanie komunikacji szynowej
· wspieranie przedsięwzięć, których celem jest budowa linii komunikacji szynowej
· kształtowanie świadomości społecznej w sprawach dotyczących komunikacji
· organizowanie i prowadzenie konferencji, debat oraz spotkań dotyczących komunikacji szynowej
· organizowanie imprez plenerowych (tzn. wycieczek, przejazdów okolicznościowych itp.)
· współpraca z organizacjami zajmującymi się podobną tematyką
· ratowanie zabytków komunikacji szynowej
· eksploatowanie zabytków komunikacji
· gromadzenie dokumentacji i przedmiotów związanych z historią komunikacji szynowej
· studiowanie historii komunikacji szynowej
· współpraca z grupami i stowarzyszeniami ekologicznymi
prowadzenie działalności wydawniczej
Realizacja założonych działań, następuje poprzez organizowanie różnego rodzaju imprez oraz okolicznościowych przejazdów dla osób związanych z problematyką transportu szynowego oraz dla społeczeństwa. Przykładem takich działań może być specjalne przejazdy promujące np. budowę linii tramwajowej Nowe Bemowo – Piaski w Warszawie oraz zorganizowanie 22 września ub. roku, wspólnie z Ośrodkiem Konsultacji i Dialogu Społecznego i we współpracy z ZTM, TW, MW, MZA, PKP-PR , WKD – imprezy plenerowej „Dzień Transportu Publicznego”. Impreza odbywała się w ramach „Międzynarodowego Dnia Bez Samochodu”. To wielkie święto wszystkich użytkowników, sympatyków i specjalistów transportu, stało się imprezą masową promującą transport zbiorowy. Imprezę objętą patronatem Prezydenta Warszawy, odwiedziło ponad 2000 osób, które oprócz poznawania instytucji i organizacji zajmujących się problematyka transportu, mogły zapoznać się z zakładami komunikacyjnymi „od kuchni”, biorąc udział w zwiedzaniu obiektów: tramwajowych, autobusowych, metra, oraz uczestniczyć w przejazdach zabytkowymi tramwajami oraz specjalnym pociągiem po Warszawskim Węźle Kolejowym. W imprezie wzięli również udział licznie zgromadzeni politycy; w pociągu nadzwyczajnym odbyła się debata kandydatów na urząd prezydenta miasta.
Od kilkunastu lat coraz większe znaczenie w gospodarce i polityce odgrywa ekologia i promujące tą tematykę organizacje proekologiczne W ramach działań proekologicznych ostatnich latach co raz większą rolę odgrywa tematyka transportu publicznego, ze szczególnym uwzględnieniem roli komunikacji szynowej, jako jednej z najbardziej przyjaznych środowisku metod transportu. Stowarzyszenie Sympatyków Komunikacji Szynowej bierze, już od kilku lat, czynny udział w organizacji Międzynarodowego Dnia Ziemi w Warszawie. Podczas obchodów na Polu Mokotowskim można napotkać stoisko Stowarzyszenia, jest też organizowana przy współpracy z Tramwajami Warszawskimi, linia tramwajowa dowożącą chętnych w rejon miejsca obchodów.
Inną istotną grupą działań jest współpraca i prowadzenie dyskusja z osobami odpowiedzialnymi, za stan transportu publicznego. Stowarzyszenie zostało zaproszone do udziału w Warszawskim Okrągłym Stole Transportowym, który został powołany jako organ doradczy władz stolicy. Innym tego rodzaju działaniem jest udział SSKS w tworzeniu wspólnie z PKP „Przewozy Regionalne” Kolejowego Ośrodka Konsultacji Społecznych – KOKS, mającego na celu realizację postulatów społecznych poprzez dialog z przewoźnikami kolejowymi.
Jednym z najbardziej aktualnych tematów związanych z transportem publicznym jest integracja różnych środków transportu oraz koordynacja ich rozkładów jazdy, oraz ujednolicanie taryf przewozowych poprzez tworzenie przez samorządy i administrację lokalną, oraz przewoźników tzw. związków taryfowych. W tej dziedzinie aktywny udział bierze także Stowarzyszenie Sympatyków Komunikacji Szynowej. SSKS czynnie włączyło się w takie działania w Warszawie, gdzie po wprowadzeniu wspólnej oferty ZTM i PKP, Stowarzyszenie z inicjatywy własnej, całkowicie społecznie, wykonało i opracowało badanie marketingowe nt. wykorzystania nowej oferty taryfowej. Opracowane szczegółowo wyniki przekazano ZTM i PKP – PR. Wzięliśmy udział także w kolejnych badaniach w tym temacie które odbyły się na początku października, w grudniu 2002 r., oraz w kwietniu 2003. Stowarzyszenie włączyło się również do udział w promowaniu bezpieczeństwa w podróży, opracowując i realizując (poprzez przygotowanie specjalnego filmu) kampanię medialną „Bezpieczeństwo także zależy od Ciebie” dla Tramwajów Warszawskich.
Stowarzyszenie podejmuje także działania mające na celu poszerzenie posiadanej wiedzy z zakresu rozwiązań komunikacyjnych. Miedzy innymi organizuje liczne wyprawa naukowa w celu poznania układów komunikacyjnych: Czech, Słowacji, Niemiec, Austrii, Węgier, Białorusi i Rosji.
Działalność naukowa SSKS to również szereg prac studialnych, opracowań, analiz, koreferatów, związanych tematycznie z szeroko rozumianym transportem szynowym. Jednym z największych sukcesów Stowarzyszenia stanowi sporządzenie wstępnego projektu budowy linii tramwajowej do Łomianek. Warto nadmienić, iż praca ta spotkała się z ogromnym zainteresowaniem samorządów lokalnych, władz Warszawy, środowisk naukowych i mediów, ze względu na nowatorskie podejście do problemu oraz praktycznie społeczne wykonawstwo. Sporządzenie tej analizy pozwoliło udowodnić wielu nieprzychylnym transportowi szynowemu osobom, że nadzieja na rozwiązanie problemów komunikacyjnych stolicy, leży wyłącznie w rozbudowie sieci transportu szynowego. Na potrzeby PKP-Intercity Stowarzyszenie przygotowało opracowanie założenia do nowego systemu taryf stosowanych w ruchu pasażerskim wg wzorców europejskich.
Stowarzyszenie jest także organizatorem cyklu wykładów o tematyce komunikacyjnej pod hasłem: „Komunikacja szynowa – wczoraj, dziś, jutro”. W spotkaniach uczestniczą wybitni eksperci z dziedziny transportu szynowego, prezentując zgromadzonym tajniki wiedzy komunikacyjnej. Na wykłady zapraszani są wszyscy chętni. Po każdej z prelekcji prowadzona jest dyskusja na omawiane tematy. Od roku 2000, Stowarzyszenie, w uznaniu wybitnych zasług dla rozwoju i w propagowaniu komunikacji szynowej, wręcza prestiżową nagrodę – „Szynę SSKS”. W najbliższym czasie Stowarzyszenie zamierza po raz drugi zorganizować „Dzień Transportu Publicznego” w Warszawie. Trzeba mieć nadzieje, że tegoroczne obchody będą co najmniej równie interesujące, jak ubiegłoroczne i ściągną jeszcze większą grupę zainteresowanych mieszkańców Warszawy. Innym tematem, który wart jest dalszego propagowania, szczególnie wśród działaczy samorządów lokalnych i przewoźników, wydaje się być kwestia porozumień taryfowych i integracji różnych środków transportu publicznego, ze szczególnym uwzględnieniem roli komunikacji szynowej jako sprawnego i ekologicznego środka transportu publicznego.
Stowarzyszenie Sympatyków Komunikacji Szynowej jest otwarte na współpracę ze wszystkimi, którym bliska jest tematyka związana z komunikacją szynową, oczekuje na ciekawe pomysły i idee, które mogą pomóc w propagowaniu roli komunikacji szynowej, jako alternatywnego środka transportu wobec ciągle rozwijającej się indywidualnej motoryzacji.
W imieniu Stowarzyszenia
Jacek Poniewierski
Prezes Zarządu SSKS
